کلمه قرن در اصطلاح معروف معاصر زبان فارسی به هر صد سال گفته می شود که البته معانی مختلفی برای آن گفته شده است. سَده یا قَرن یکای زمان است و برابر با ۱۰۰ سال و ۱۰ دهه و یک دهم هزاره می باشد. شمارش سده ها با سال ۱ آغاز می شود. قرن اول از سال ۱ تا پایان سال ۱۰۰ است و هر قرن بعدی از سال پس از پایان قرن قبلی آغاز می شود؛ بنابراین، سده بیستم از آغاز سال ۱۹۰۱ تا پایان سال ۲۰۰۰ ادامه داشت. مورخان در تاریخ نویسی، برای نمونه، سال ۱۶۰۱ را در سده هفدهم ذکر می کنند.
در معانی دیگر سَده نام شهر و منطقه ای وسیع و دارای چشمه سارهای بزرگ و باغات و جنگلهای زیبا در شمال فارس کنونی است که از آثار بدست آمده ی باستانی در این منطقه و نیز کتاب های تاریخی می توان این منطقه را محل برگزاری جشنهای سده باستان دانست. روستایی در جنوب استان فارس با نام سِدهِ خنج لارستان وجود دارد که گفته می شود جشن های سَده در آن مکان برگزار می گردیده است. بنا به گفته ی افراد مختلف، ساکنان این سده زمانی در سده شمال فارس می زیسته اند و به دلیل کوچ از این سرزمین، نام محل جدید خود را سده می گذارند.
بنا به دیدگاه احمد سمیعی گیلانی، نشاندن «سده» به جای «قرن» در زبان فارسی، فقط به دلیل سره نویسی است.
برای سفارش سالنامه و تقویم رومیزی 1406 همین حالا اقدام کنید.
قرن چیست و هر قرن چند سال است؟
هر قرن برابر با ۱۰۰ سال است. قرن که به آن «سده» نیز گفته می شود، یک واحد زمان و معادل ۱۰ دهه یا یک دهم هزاره است. بنابراین، پاسخ پرسش «یک قرن چند سال است؟» در کاربرد زمانی این واژه، همیشه ۱۰۰ سال است.
نیم قرن و ربع قرن چند سال است؟
نیم قرن برابر با ۵۰ سال و ربع قرن برابر با ۲۵ سال است. برای محاسبهٔ بخشهای یک قرن، کافی است ۱۰۰ سال را در کسر موردنظر ضرب کنیم؛ برای مثال، سهچهارم قرن برابر با ۷۵ سال است.
الان قرن چندم هستیم؟
اکنون در قرن پانزدهم هجری شمسی و قرن بیستویکم میلادی هستیم. قرن پانزدهم شمسی از سال ۱۴۰۱ آغاز شده و تا پایان سال ۱۵۰۰ ادامه دارد؛ بنابراین، سالهای ۱۴۰۳، ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ همگی در قرن پانزدهم قرار دارند. سال ۲۰۲۶ نیز در قرن بیستویکم میلادی است.
قرن ۲۱ میلادی
قرن ۲۱ میلادی یا قرن بیست و یکم، سده جاری در تقویم گریگوری است که در تاریخ ۱ ژانویه ۲۰۰۱ آغاز شد و پس از گذشت یک صد سال در ۳۱ دسامبر ۲۱۰۰ به پایان خواهد رسید. در کاربردهای عامیانه ممکن است آغاز قرن بیست و یکم از ۱ ژانویه ۲۰۰۰ و پایان آن در ۳۱ دسامبر ۲۰۹۹ در نظر گرفته شود؛ اما با مبنای شروع شمارش از سال یک، این بازه صحیح نیست. در تقویم شمسی نیز با همین مبنا، قرن چهاردهم از سال ۱۳۰۱ شروع شد و در پایان سال ۱۴۰۰ به پایان رسید. بنابراین، سال ۱۳۹۹ سال ماقبل آخر قرن چهاردهم و سال ۱۴۰۰ آخرین سال آن بود. قرن پانزدهم از سال ۱۴۰۱ شروع شده است و تا پایان سال ۱۵۰۰ ادامه دارد.

سال 1399
سال ۱۳۹۹، هزار و سیصد و نود و نهمین سال گاه شمار خورشیدی بر اساس هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه است. سرآغاز آن جمعه ۱ فروردین ۱۳۹۹ خورشیدی، ساعت ۰۷:۱۹:۳۷ به وقت ایران، برابر با ۲۰ مارس ۲۰۲۰ میلادی مطابق با ۲۵ رجب ۱۴۴۱ قمری قراردادی بود. این سال کبیسه بود و روز شنبه ۳۰ اسفند پایان آن بود.
قرن در لغت عرب
قرن در لغت عرب، علاوه بر کاربرد آن به معنی صد سال، به معنی جمعیتی است که در یک زمان با هم زندگی می کنند و سپس جمعیت دیگر جای آنان را می گیرند.
قرن در کتابهای لغت
ابن منظور در لسان العرب نوشته است: قرن، نسلی را می گویند که پس از نسل دیگر می آید و در مقدار فاصله زمانی این دو نسل اقوال گوناگون هستند؛ مانند:
۱. ده سال، ۲. بیست سال، ۳. سی سال، ۴. شصت سال، ۵. هفتاد سال، ۶. هشتاد سال.
در نهایه ابن اثیر آمده است: قرن، مردم یک زمان و از ماده اقتران گرفته شده است. این تعریف گواه بر این است که قرن به معنی مردم یک زمان نیز به کار می رود. ابن حجر عسقلانی قرن را به معنای مردم یک زمان تفسیر کرده است.
او در بیان واژه قرن چنین می گوید: اهل زمان واحد متقارب اشترکوا فی امر من الامور و یقال
قرن، مردم یک زمان را می گویند که در کاری از کارها با هم شریک باشند و گاهی به مردمی می گویند که در زمان یک پیامبر یا رئیس باشند که آنها را بر یک روش یا مذهب یا کاری متحد سازد و قرن، گذشته از مردم، بر خود زمان نیز گفته می شود.
معنی قرن در لغت نامه دهخدا
قرن. [ ق َ ] (ع اِ) شاخ و سرون. (منتهی الارب) (اقرب الموارد) (آنندراج). تندی سر مردم که جای سرون حیوان است. (منتهی الارب) (آنندراج). جای شاخ از سر انسان. (اقرب الموارد).
از چه زمانی قرن اول شروع شد؟
سال اول هجری، سال هجرت پیامبر اسلام از مکه به مدینه است. مبدا هر دو تقویم هجری قمری و هجری شمسی این هجرت است؛ با این تفاوت که طول سال در تقویم قمری بر اساس گردش ماه و در تقویم شمسی بر اساس سال خورشیدی محاسبه می شود.
شروع قرن اول به مبدا تقویم مورد نظر بستگی دارد. برای روشن شدن تفاوت تقویم های هجری و میلادی، می توان این مبداها را چنین توضیح داد:
۱- در تقویم های هجری، سال هجرت پیامبر اسلام مبدا شمارش سال ها است. با شروع شمارش از سال یک، قرن اول هجری از سال ۱ تا پایان سال ۱۰۰ ادامه دارد.
۲- در تقویم رسمی ایران، مبدا شمارش سال ها هجرت پیامبر اسلام است، نه بعثت ایشان. قرن چهاردهم هجری شمسی از سال ۱۳۰۱ تا پایان سال ۱۴۰۰ بود و قرن پانزدهم از سال ۱۴۰۱ تا پایان سال ۱۵۰۰ ادامه دارد.
۳- مبدا شمارش سال ها در تقویم میلادی بر پایه تاریخ سنتی تولد حضرت مسیح تعیین شده است. سال ۲۰۲۰ میلادی در قرن بیست و یکم قرار دارد، نه قرن بیستم. دو رقم سمت چپ سال به تنهایی نشان دهنده شماره قرن نیستند؛ برای مثال، قرن نوزدهم از سال ۱۸۰۱ تا پایان سال ۱۹۰۰ و قرن بیستم از سال ۱۹۰۱ تا پایان سال ۲۰۰۰ ادامه داشت.
قرن قمری چند سال است؟
قرن قمری نیز برابر با ۱۰۰ سال قمری است؛ اما چون سال قمری از سال شمسی کوتاهتر است، مدت این دو قرن برحسب روز برابر نیست. شمارهٔ قرن هم باید بر اساس همان تقویم محاسبه شود؛ برای مثال، سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۵۰۰ هجری قمری در قرن پانزدهم قمری قرار دارند.

نحوه محاسبه قرن از روی سال
با روشی که در ادامه برایتان توضیح می دهیم، می توانید قرن را از روی سال به دست بیاورید. این روش برای سال های مثبت و با مبنای شروع شمارش از سال یک کاربرد دارد.
– ابتدا رقم های عدد مورد نظر را مشخص می کنیم:
| هزارگان | صدگان | دهگان | یکان | سال |
|---|---|---|---|---|
| ۰ | ۰ | ۷ | ۴ | ۷۴ |
| ۰ | ۳ | ۸ | ۰ | ۳۸۰ |
| ۱ | ۳ | ۹ | ۷ | ۱۳۹۷ |
| ۱ | ۴ | ۳ | ۵ | ۱۴۳۵ |
| ۲ | ۰ | ۱ | ۸ | ۲۰۱۸ |
– سپس سال را بر ۱۰۰ تقسیم می کنیم. اگر باقی مانده تقسیم صفر نباشد، یک واحد به بخش صحیح حاصل تقسیم اضافه می کنیم. اگر سال دقیقا بر ۱۰۰ بخش پذیر باشد، همان حاصل تقسیم شماره قرن است؛ چون هر قرن صد سال است و سال های پایان یافته به ۰۰، آخرین سال قرن خود هستند.
برای سال ۷۴، حاصل تقسیم بر ۱۰۰ برابر با ۰ و باقی مانده ۷۴ است. چون باقی مانده صفر نیست، یک واحد اضافه می کنیم: (۰ + ۱ = ۱). پس سال ۷۴ در قرن اول است.
برای سال ۳۸۰، حاصل تقسیم بر ۱۰۰ برابر با ۳ و باقی مانده ۸۰ است. بنابراین: (۳ + ۱ = ۴). پس سال ۳۸۰ در قرن چهارم است.
برای سال ۱۳۹۷، حاصل تقسیم بر ۱۰۰ برابر با ۱۳ و باقی مانده ۹۷ است. بنابراین: (۱۳ + ۱ = ۱۴). پس سال ۱۳۹۷ در قرن چهاردهم است.
در این مثال، رقم هزارگان ۱ نشان دهنده ده قرن کامل و رقم صدگان ۳ نشان دهنده سه قرن کامل دیگر است؛ چون ۹۷ سال نیز از قرن بعدی گذشته است، سال مورد نظر در قرن چهاردهم قرار می گیرد.
برای سال ۱۴۳۵، حاصل تقسیم بر ۱۰۰ برابر با ۱۴ و باقی مانده ۳۵ است. بنابراین: (۱۴ + ۱ = ۱۵). پس سال ۱۴۳۵ در قرن پانزدهم است.
در این مثال نیز چهارده قرن کامل گذشته و سال مورد نظر در سی و پنجمین سال قرن پانزدهم قرار دارد.
برای سال ۲۰۱۸، حاصل تقسیم بر ۱۰۰ برابر با ۲۰ و باقی مانده ۱۸ است. بنابراین: (۲۰ + ۱ = ۲۱). پس سال ۲۰۱۸ در قرن بیست و یکم است.
اما برای سال ۱۴۰۰، حاصل تقسیم بر ۱۰۰ برابر با ۱۴ و باقی مانده صفر است؛ پس چیزی به حاصل اضافه نمی کنیم و سال ۱۴۰۰ در قرن چهاردهم قرار دارد. به همین ترتیب، سال ۲۰۰۰ در قرن بیستم است و قرن بیست و یکم از سال ۲۰۰۱ آغاز می شود.
– امیدواریم در این بخش نکات مفیدی را درباره گاه شماری های رایج در کشورمان آموخته باشید.



سرآغاز گاهشماری هجری شمسی (بر پایه تقویم جلالی) مصادف با روز جمعه، ۱ فروردین سال ۱ هجری شمسی در نظر گرفته شده. بر همین اساس پایان سده اول مصادف میشود با مثلا ۲۹ یا ۳۰ اسفند (اگر سال کبیسه بوده باشد) سال ۱۰۰ هجری.
این است که آغاز سده ی چهاردهم، سال ۱۳۰۱ بود و پایان سده چهاردهم میشود، آخرین روز اسفند سال ۱۴۰۰ هجری شمسی و شروع سده پانزدهم هجری شمسی میشود ۱ فروردین ۱۴۰۱
۱۹۹۹ پایان قرن بیستم نبود، سال ۲۰۰۰ پایان قرن بود و ۲۰۰۱ آغاز قرن بیست و یکم بود.
قرن ها از همان نخستین قرن، با سال یک آغاز شدند نه با سال صفر.
با این اوصاف 12 ماه و 30 یا 29 روز اول چی بلایی سرشون اومد ؟
کاملا درسته. معیار علمی همین هست، چون ما سال صفر نداریم
تشکر خیلی از مطالب استفاده کردم
یک سوال دارم
چرا به شمسی میگویند هجری شمسی ؟ چرا هجری دارد؟
شمسی بخاطر خورشید هست، یعنی معیار محاسبه بر اساس حرکت زمین به دور خورشید است
چون که زیرا
مبنای شروع و شمارش هجرت پیامبر لز مکه به مدینه است. هجری شمسی هم به مبدا و هم نحوه شمارش اشاره دارد..
سلام علیکم. علت گفتن کلمه هجری اینه که اول این تاریخ از روز هجرت حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله حساب میشه وشمسی به این خاطر هست که بر اساس گردش کامل زمین به دور خورشید محاسبه شده و می شود و چون یک دور کامل گردش زمین به دور خورشید حدود 365 روز و 6 ساعت هست ، سال شمسی هم همین اندازه هست . سال هجری قمری هم شروعش از روز هجرت حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله حساب میشه ولی ادامه محاسبه اش بر اساس دور کامل دیده شدن ماه حساب میشه و از هلال ماه تا گردی کامل حدود 15 روز و از گردی کامل تا دوباره کوچک شدن و تبدیل به هلال شدن هم حدود 15 روز که جمعا یک ماه حساب می شود از این جهت سال هجری شمسی حدود 365 و 6 ساعت ولی سال هجری قمری حدود 355 روز می شود .
شروع سال 1400 شروع قرن جدید و از هز نظر میشه ثابت کرد
با سلام
در خصوص قرن جدید فکر می کنم تا دقیق و کامل توضیح ندم مشکل حل نمیشه؛1- به نظر میرسه همه توافق دارند که مسئله اصلی اینه که دوازده ماه اول تاریخ سال صفر فرض بشه یا سال یک. اگر سال صفر داشته باشیم الان در قرن جدید هستیم و اگر ابتدا از سال یک شروع کرده باشیم سال بعد قرن عوض میشه.
2- بین عدد سال و ترتیب سال فرق هست یعنی سال سوم عدد 3 نداره بلکه عدد دو داره. مثلا وقتی می گن قرن بیستم منظور سالهای 2001 و 2002 و… نیست بلکه منظور سالهای 1900 و 1901 و… هست. یعنی همیشه ترتیب سال یک شماره از عدد جلوتر هست. به عنوان مثال ملموس تر میشه به سن انسان اشاره کرد. وقتی چهارده ماه از تولد فرزند شما گذشته باشه و بپرسند بچه شما چند سالشه؟ نمی گید دو سال و دو ماه بلکه میگید یک سال و دو ماهشه. ولی بچه شما در سال دوم زندگی خودشه. همینطور بعد از 25 ماه از تولد هر انسانی اون دو سال و یک ماه عمر داره ولی توی سال سوم زندگیش هست یعنی همیشه عدد سال یک شماره از ترتیب سال عقبترهست. توی فوتبال هم همینو داریم اگه یکی بعد از هشتاد و پنج دقیقه و سی ثانیه گل بزنه میگن توی دقیقه هشتاد و ششم گل زده.
با این تفاسیر بریم ببینیم در دوازده ماه اول تاریخ باید سال صفر داشته باشیم یا سال یک.
3- همونطور که با چند مثال توضیح دادم و باز هم تاکید می کنم عدد سال همیشه یک شماره از ترتیب سال عقبترهست. خب حالا فرض کنید شش ماه از شروع تاریخ گذشته از نظر ترتیبی ما در چه سالی قرار داریم؟ مطمئنا در سال اول هستیم و بعد از دوازده ماه وارد سال دوم میشیم و… پس عدد سال در اولین دوازده ماه تاریخ باید یک شماره عقبتر باشه یعنی باید سال صفر داشته باشیم.
شاید تاریخ نگارها اشتباه کردند شاید مرکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران هم اشتباه کرده باشه ولی با محاسبه دقیق و با این استدلال باید از نظر عددی سال صفر داشته باشیم که همون سال اول تاریخ باشه وگرنه تاریخ از سال دوم شروع میشه.
وقایع دوازده ماه نخست تاریخ رو میگیم سال اول تاریخ که از نظر عددی سال صفر است و به شکل … /… /00 نوشته میشه، وقایع دوازده ماه دوم رو میگیم سال دوم که به صورت …/…/1 نوشته میشه و به همین ترتیب وقایع صدمین دوازده ماه تاریخ به شکل… /… /99 نوشته میشه و بعد از اتمام اون وارد قرن جدید میشیم.
امیدوارم اشتباه مذکور که بر اساس عدم توجه به تمایز ترتیب سال و عدد سال صورت گرفته اصلاح بشه.
احسنت. حرف دل ما رو زدی
عالی بود
کاملاً حرف شما اشتباه هست. شما فکر کن در اون زمان تو سال اول و ماه بهمن به دنیا اومدی. خب یعنی 11 ماهته و هنوز یه سالت نشده؟ حالا اونی که تو سال صفر و ماه بهمن بدنیا اومده چی اون 11 ماهشه ویک ماه دیگه تازه میشه صفر سالش؟
کاملا اشتباه، سال دقیقا مثل خط کش
سال ۴۰۰ قرن تموم شد
درسته که سال صفر نداریم ولی روز و ساعت که داریم مثل محاسبه سن انسان ک میگن بچه یه ماهشه و غیره .. پس این وسط زمانی سپری میشه تا یک سال پر بشه .. پس برای شروع سال یک مدت زمانی طی شده .. به همین دلیل قرن از عدد صفر هرصده شروع میشه .. یه زمانی میگذره میشه یک .. یه زمانی میگذره میشه دو .. و….. الی آخر .. واقعا یک مسئله ساده ریاضی انقدر بحث برانگیزه ؟؟
فقط در یک صورت این روش نقض میشه که سازنده تقویم سال شروع به شمارش رو یک اعلام کرده باشه که اینجوری هر صده از سال اولش شروع میشه نه صفر ..
ولی به نظرم روش اول معقولتر و درست تره ..
سوال
چرا قرن نوزدهم از 1800 تا 1900 است اما دهه هشتاد از 70 تا 80 نیست و از 80 تا 90 نیست.
چرا محاسبه قرن مثل دهه نیست؟
سپاس